AI is geen doel, maar een versneller van beter onderhoud
De onderhoudssector staat midden in een ingrijpende digitale transformatie. In gesprek met NVDO-Voorzitter Ronald Wever wordt duidelijk dat kunstmatige intelligentie daarin geen toekomstmuziek meer is, maar een ontwikkeling die nu al het verschil maakt. "Wat we zien,” begint hij, "is dat AI ons helpt om eindelijk de stap te zetten van reactief naar voorspellend onderhoud. Dat is misschien wel de grootste doorbraak”.
Waar onderhoud traditioneel draaide om inspecties en geplande intervallen, maakt AI het mogelijk om op basis van data exact te bepalen wanneer ingrijpen nodig is. "We kunnen storingen eerder signaleren, stilstand verminderen en de levensduur van assets verlengen. Dat levert niet alleen efficiency op, maar ook veiligheid en duurzaamheid”.
Van data naar waarde
Volgens Wever ligt de echte kracht van AI niet in de technologie zelf, maar in wat organisaties ermee doen. "AI kan enorme hoeveelheden data analyseren en patronen herkennen die voor mensen simpelweg niet zichtbaar zijn. Maar de waarde ontstaat pas als je die inzichten weet te vertalen naar betere beslissingen”. Hij voegt daaraan toe precies dit te hopen ontmoeten tijdens MaintenanceNEXT in april 2027.
Toepassingen zijn er immers volop: van voorspellend onderhoud en visuele inspecties met beeldherkenning tot het optimaliseren van energieverbruik en zelfs ondersteuning bij aanbestedingen. Toch waarschuwt hij voor een te instrumentele benadering. "We moeten af van het idee dat AI een doel op zich is. Het is een middel om processen slimmer en effectiever te maken”.
Geen vervanging, maar versterking van vakmanschap
Een veelgehoorde zorg is dat AI het traditionele vakmanschap zou verdringen. Wever is daar duidelijk over, mede gebaseerd op de bevindingen in het NVDO Onderhoudskompas; "AI is geen vervanging van de monteur of maintenance professional. Het is een aanvulling”. Hij benadrukt dat menselijke expertise onmisbaar blijft. "AI kan voorspellen en analyseren, maar geen bout aandraaien of een installatie repareren. Het echte vakmanschap blijft fysiek en contextgedreven”. Wel verandert de rol van professionals. "Ze krijgen betere informatie tot hun beschikking en kunnen daardoor slimmer werken. Dat maakt het vak uiteindelijk interessanter en waardevoller”.
Uitdagingen en randvoorwaarden
De implementatie van AI is volgens Wever geen vanzelfsprekend succes. Datakwaliteit, integratie in bestaande systemen en nieuwe wetgeving vormen belangrijke aandachtspunten. "Zonder goede data geen goede AI. En organisaties moeten bereid zijn om te investeren in kennis, infrastructuur en een andere manier van werken”.
Ook de arbeidsmarkt speelt een rol. "AI gaat het personeelstekort niet oplossen, maar kan wel de impact van bestaande teams vergroten. Denk aan ondersteuning bij training en kennisoverdracht, precies dat waar de NVDO in uitblinkt”.
Stap voor stap vooruit
De belangrijkste les uit het Onderhoudskompas is volgens Wever dat organisaties klein moeten beginnen. "Start met concrete problemen en gebruik data die je al hebt. Bouw van daaruit verder”. Hij besluit; "Iedereen gaat met AI aan de slag. Het verschil wordt niet óf je het doet, maar hóe je het doet”.