Tijdens zijn - op het laatste moment ingevoegde - keynote in het kennistheater 'Meeting More Maintenance Minds’ op de vakbeurs Maintenance NEXT, benadrukte Henk Akkermans, Algemeen Directeur van World Class Maintenance en hoogleraar aan Tilburg University, de urgentie van samenwerking en digitalisering in het onderhoudslandschap. Zijn betoog legde een vinger op de zere plek: "We hebben steeds meer werk, steeds minder mensen en een infrastructuur die achterloopt. Dat gaat niet samen.”
Volgens Akkermans is digitalisering de sleutel tot efficiënter en voorspelbaarder onderhoud, maar dan moet er wél worden samengewerkt. "We moeten af van de eilandencultuur waarin organisaties hun data angstvallig voor zichzelf houden. Alleen door data te delen kunnen we slimme algoritmes trainen die helpen storingen te voorkomen,” stelde hij. Hij verwees onder meer naar succesvolle voorbeelden van 'federated learning’, waarbij algoritmes leren van lokale data zonder dat deze gedeeld hoeft te worden.
Desondanks is er volgens Akkermans nog veel koudwatervrees, vooral bij publieke organisaties. "Zij moeten het algemeen belang dienen en juist daarom transparanter zijn. Toch zie je vaak dat juristen en inkoopmanagers data afschermen uit angst voor risico’s.” En dat terwijl, zo benadrukte hij, de schade van niet-delen op termijn veel groter kan zijn.
Samenwerken in plaats van juridiseren
Naast technologische innovatie stond samenwerking centraal in zijn verhaal. Akkermans haalde een aantal praktijkcases aan uit de infrastructuursector waarin onderhoudsprojecten spaak liepen door juridisch getouwtrek. Zo noemde hij het project van Waterschap De Dommel dat uiteindelijk uitmondde in een rechtszaak waarbij de aannemer miljoenen moest betalen. "Maar de installatie werkt nog steeds niet goed. Je wint de rechtszaak, maar het project is mislukt.”
Daartegenover stond een vergelijkbaar project bij Waterschapsbedrijf Limburg, waar de betrokken partijen actief kozen voor relationele samenwerking. Extra tijd en middelen werden geïnvesteerd en het project werd alsnog succesvol afgerond. "Het laat zien dat een focus op relatie en gezamenlijke probleemoplossing vaak effectiever is dan vasthouden aan het contract,” aldus Akkermans.
Digitale veiligheid en standaarden
Ook digitale veiligheid kwam aan bod. Akkermans waarschuwde voor de toenemende kwetsbaarheid van digitale systemen. "De fysieke beveiliging hebben we op orde met hekken en camera’s, maar digitaal is het dweilen met de kraan open als mensen patches niet installeren of een oplader met malware gebruiken.” Hij pleitte voor meer bewustwording én voor het ontwikkelen van eenduidige standaarden. "We hebben behoefte aan de 'USB-C' van de onderhoudswereld, maar er zijn veel partijen die geen belang hebben bij standaardisatie.”
'Samenwerken is logisch - tot het misgaat'
Na afloop van zijn presentatie ging Akkermans in op de menselijke kant van samenwerking. "Het lijkt zo logisch: samenwerken. Maar zodra het misgaat, is onze eerste emotie vaak: dit moet jij nu voor mij oplossen. Niks samenwerken,” zei hij tijdens een interview na zijn presentatie. "Dat is begrijpelijk, maar ook precies wat samenwerking in de weg staat.”
Ook wees hij op de rol van geld in deze dynamiek: "Vaak betekent samenwerken dat het nu iets kost en straks iets oplevert. En soms ook nog dat het jou iets kost en de ander iets oplevert. Dan moet je dus ook de contracten anders organiseren.”
Over het belang van platforms als Maintenance NEXT was hij duidelijk: "Een beurs als deze - en zeker ook ons kennisprogramma Meeting More Maintenance Minds - is een heel goede manier om mensen te ontmoeten. Het begint vaak gewoon met een kopje koffie. Je snapt elkaar beter, en als het dan spannend wordt, weet je elkaar sneller te vinden.”
Wat Akkermans opviel, was de omvang en dynamiek van de onderhoudssector: "Ik zie op de beursvloer hoe groot en actief deze sector is. Wij doen veel projecten bij WCM, maar nooit met honderden tegelijk. Hier zie je hoeveel belangstelling er is voor verbetering - dat is bemoedigend. Nu nog met zijn allen gaan dóen.”